کمبود دارو؛ گنه دولت احمدی‌نژاد و گردن مسگرها در غرب

کارت‌های بخت‌آزمایی «ارمغان بهزیستی» که آمده بود، به رسم ذهن خلاق ایرانی که هر موضوع و پدیده‌یی را از نگاه طنازانه‌ی‌ خود می‌بیند؛ لطیفه‌های زیادی در موردش ساخته شده بود. یک لطیفه آن میان بود که شیرین بود و با همه طنزی‌اش حکایت حال و دل خیلی‌ها. خاصیت لطیفه‌ها هم این است که با ایهام و گوشه و کنایه‌ به زبان طنز طعنه‌ای بزند به رفتار و کردار و فرهنگ و کنش‌ها و بی‌کنشی‌های خود ما. از اطناب سخن بپرهیزم و لطیف را نخست بگویم؛ طرف هر روز می‌رفت حرم امام رضا و دخیل می‌بست و دعا می‌کرد که حضرتش کاری کند که این بلیط‌های بخت‌آزمایی را برنده شود. کار هر روزش این بود تا این‌که شبی آن امام به خوابش می‌آید. طرف که در خواب هول کرده بوده می‌گوید یا امام رضا و آن حضرت هم می‌گوید خب بشر، آدم، عزیز دل، دِ آخر آن بلیط لعنتی را برای یک‌بار هم که شده بخر تا من هم بتوانم یک کاری بکنم… (حالا شکل و قیاقه لطیفه فرق دارد و جوری نوشتم که به نوشتار بیاید و البته که من هم استعدادی برای این‌کار ندارم)

خارج از شوخی و تعریف این لطیفه که البته برای مثال بود و نه بیش‌تر، به حکایت وضعیت کم‌بود دارو می‌رسیم که در این دو سه ماه بسیار در مورد آن نوشته‌ام. مثال لطیفه را از آن جهت نوشتم که حکایت این روزهای برخی است به ویژه در خارج از کشور که بدون انجام کار اول سراغ کار مرحله‌ی بعدی رفته‌اند و به نوعی به مقصود طنز این لطیفه گرفتار آماده‌اند.

به کلام کوتاه شکل قصه این است که بودجه‌ی دارو باید از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران تأمین شود و تا تأمین نشود، مشخص است که هیچ کاری نمی‌توان انجام داد، اما خب برخی بدون توجه به این مسأله دولت‌های غربی را نشانه می‌روند که تحریم‌های آنان باعث شده است دارو به ایران نرسد!

مرضیه وحید دستجردی وزیر بهداشت دولت احمدی‌نژاد در مصاحبه چند روز پیش خود با اشاره به همین مسأله است که می‌گوید: «ما نقل و انتقال ارز را در خارج از کشور می‌توانیم دور می‌زنیم ولی تخصیص ارز در داخل را نمی‌توانیم دور بزنیم.» {لینک یک}

برخلاف کسانی که با هر نیتی می‌گویند که دارو مشمول موارد تحریمی است، این‌گونه نیست و دارو مشمول تحریم‌ها نیست. تنها مسأله‌ی که در حال حاضر «بعد از تأمین ارز از سوی دولت ایران»  کار واردات دارو را سخت می‌کند دور زدن سیستم‌های بانکی یا همان دور زدن تحریم‌ها است که وزیر دولت احمدی‌نژاد هم حتا از توانایی آن سخن گفت. دکتر مجید آراسته رئیس انجمن تالاسمی ایران نیز با اشاره به همین موضوع در مصاحبه‌ی دو هفته قبل خود گفته بود که «این خود دارو نیست که از سوی کشورهای اروپایی و آمریکایی تحریم شده باشد، بلکه براساس تحریم‌ها، نقل و انتقال پول و ردوبدل شدن آن با شرکت‌های ایرانی با مشکل مواجه شده است. اما راه حل‌هایی هم وجود دارد که مشکل نقل و انتقال پول را حل کند وبه طور قطع هزینه‌هایی در بردارد که هزینه رسیدن به داروی مورد نظر را افزایش می دهد.اما مشکلی که درحال حاضر مقوله اصلی است و نگرانی وزارت بهداشت را هم در بردارد، تامین نشدن میزان ارزی است که در اختیارش قرار نگرفته تا بتواند داروی مورد نیاز را به اندازه کافی در اختیار جامعه هدف قرار دهد.» {لینک دوم}

مسأله عدم تخصیص بودجه در شش ماه‌ی اول امسال به عنوان «قدم اول» اعتراض بخش‌های زیادی از خود دولت و سازمان مربوط به حوزه‌ی سلامت را به همراه داشته است. نماینده مجلس مسعود پزشکیان نیز در گفت‌وگو با خانه ملت گفته بود که: «متأسفانه دولت هم‌اکنون می‌تواند برای واردات ماشین‌های لوکس از ارز مرجع استفاده کند ولی نمی‌تواند برای زنده‌گی انسان‌ها ارز اختصاص دهد، که این نشان‌دهنده سوء مدیریت است.» {لینک سوم}

حسینعلی شهریاری رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز در خصوص همین «مشکل اصلی و اول» کمبود دارو در ایران «دولت احمدی‌نژاد» را مقصر دانسته بود و گفته بود که «در ۶ ماهه اخیر بانک مرکزی هیچ ارزی را به حوزه سلامت اختصاص نداده و در این حوزه سوءمدیریت داشته است.» شهریاری مسأله در کمبود و نداشتن ارز دولتی صحبت کرده و گفته بود که «من به آن‌ها {دولت} می‌گویم شما مگر ۲۰ هزار میلیارد درآمد نداشتید از همین مقدار ۱۰ درصد آن را به بخش سلامت تخصیص دهید. شما که پرداخت‌های غیرقانونی به جاهای مختلف دارید، بخشی را هم به حوزه سلامت اختصاص دهید.» {لینک چهارم}

این نماینده‌ی مجلس در همین خصوص در مصاحبه‌ی دیگری گفته بود که « «یک زمان است که مسئولان دولت می‌گویند نداریم اما این چه نداری است که ۶۰۰ میلیون دلار ارز مرجع برای واردات خودروهای لوکس اختصاص می‌دهند. آن وقت برای واردات دارو حتی با دلار ۳ هزار تومانی و ۴ هزار تومانی هم در بانکها و گمرگ کارشکنی می‌کنند. در این وضعیت بیماری وبا در کشور پیدا شده است، حتی بیماری سرخک که سالها ریشه کن شده بود الان در زیر سن واکسیناسیون پیدا شده است.» {لینک پنجم}

با این اوصاف است که متوجه می‌شویم که مشکل اول کمبود دارو در طی ماه‌های اخیر به خاطر عدم تخصیص ارز از سوی «دولت ایران» بوده است و تحریم‌ها در این زمینه نقشی نداشته‌اند، چرا که اصلا ارزی اختصاص داده نشده تا بشود با آن دارویی را از شرکتی خارجی خرید و به معضلات سیستم بانکی و تحریم‌های آن دچار آمد. این مسأله وقتی قابل توجه‌تر است که بدانیم؛ محمد عبدوزاده مدیر کل نظارت بر داروی وزارت بهداشت در تاریخ ۱۳ آذر ماه جاری از «ورود محموله‌های مختلف دارویی به ارزش ۱۳۰ میلیون دلار به کشور» خبر داده بود. عبدوزاده گفته بود که «تأمین ۱۳۰ میلیون دلار ارز اضطراری از سوی بانک مرکزی برای جبران سریع کمبودهای دارویی در کشور» ایران را قادر به وادارات این دارو کرده است. {لینک ششم}

این بدان معنا است که دولت ایران در صورت تخصیص و تأمین کامل بودجه‌ی مورد نیاز به قادر به تأمین داروی مورد نیاز بیماران در کشور خواهد بود. اما با تمام این مباحث و واقعیت‌ها که از زبان بخش‌های مختلف دولت ایران، علیه خود دولت گفته می‌شود، کسانی هستند که با چشم بستن بر واقعیت‌ها قصور دولت ایران رت از یاد برده و مسئولیت جمهوری اسلامی ایران و دولت احمدی‌نژاد را در این قضیه وارونه یا کمرنگ جلوه داده و مقصر اصلی را تحریم‌های کشورهای غربی عنوان می‌کنند و برای مثال حتا درصدد برگزاری برنامه‌هایی در مقابل سازمان ملل هستند برای اعتراض به آن‌چه که «تحریم غرب علیه مردم ایران» عنوان می‌کنند.

از توجیهاتی که برای این موضع‌گیری‌ها عنوان می‌شود این است که «جمهوری اسلامی» و «دولت‌های غربی» هر دو مسبب این مسأله هستند، اما این عذر بدتر از گناه نه با واقعیت هم‌خوانی دارد و نه با شیوه‌های برگزیده شده از سوی این گروه‌ها. کمرنگ کردن نقش جمهوری اسلامی و یک طرفه اعتراض کردن به نقطه‌یی که مسئول اصلی ماجرا نیست و بخش کوچکی از مسأله را آن هم در حد ایجاد زحمت برای دولت ایران برای دور زدن‌ها {در حال حاضر} تحمیل کرده، آن چیزی نیست که از آن به عنوان کم کردن از رنج بیماران ایرانی یاد می‌شود. این مسأله بیش‌تر به غرب‌ستیزی و کنشی برخاسته از یک ایدئولوژی بر می‌گردد که عادت به فراموشی و کتمان واقعیات برای نیل به مقصود سیاسی خود دارد. کما این‌که هستند اشخاص و افرادی در دولت‌های غربی که نشان داده‌اند در صورت شنیدن صدا و این‌که فهمیده باشند رفتارهای‌ دولت‌های‌شان اشتباه بوده است واکنشی نشان بدهند. مثالش امیلی هابر، یکی از دیپلمات‌های وزارت خارجه آلمان است که به تازه‌‌گی در نامه‌ای از بانک‌های این کشور خواسته است تا این امر را بررسی کنند که از چه راهی می‌توانند به تسهیل نقل و انتقالات مالی با بانک‌های ایرانی برای اهداف بشر دوستانه کمک کرده و این امر را مورد توجه قرار دهند. {لینک هفتم}

واقعیت این است که تحریم‌ها بر بخش‌های زیادی از اقتصاد کشور تأثیر گذاشته و به شکل مستقیم مردم ایران را با مشکل مواجه کرده است و تأثیرگذاری اش روز به روز بیش‌تر هم می‌شود، اما این مسأله هم یک واقعیت است که در بحث کمبود دارو تحریم‌ها کم‌ترین نقش را داشته‌اند در حال حاضر. حتا این مسأله را هم می‌توان در نظر گرفت که در صورت ادامه‌ی تحریم‌ها سال‌های بعد تحریم‌ها تأثیر بسیار بیش‌تری بر این حوزه هم خواهند داشت. تأثیری بیش‌تر و حتا مستقیم‌تر. این‌که این مسائل از سوی نیروهای عمدتا چپ خارج از کشور به طور دیگری تعریف و بازگو می‌شود و نحوه‌ی‌ اعتراض‌شان که مثال ضرب‌المثل «گنه کرد در بلخ آهنگری به شوشتر زدند گردن مسگری» با چه نیت، هدف و انگیزه‌یی دنبال می‌شود، از حوصله این نوشته خارج است و قضاوت کردن در مورد آن را هم در خود نمی‌بیند. اما یک مسأله این‌جا بدیهی می‌نمایند و آن این‌که وارونه جلوه دادن حقایق در وهله‌ی نخست و انجام کنش‌های ایدئولوژیک با شعار حقوق بشر در مرحله‌ی بعد به دفاع از مردم نمی‌انجامد، تنها شائبه‌ی سوء اسفتاده از رنج و محنت انسان‌ها را به همراه دارد. جمهوری اسلامی ایران میلیون‌ها دلار ارز در لبنان و فلسطین و سوریه برای اهداف سیاسی خود خرج می‌کند، ماشین‌های لوکس وارد می‌کند و بودجه‌های کلان به کالاهای غیر ضروری مثل لوازم آرایشی اختصاص می‌دهد. در اولویت‌های بودجه‌بندی دارو و ملزومات پزشکی توسط این دولت از اولویت دوم و سوم به اولویت هفتم و هشتم تنزل پیدا کرده‌اند. {لینک نهم} علاوه بر عدم تخصیص ارز ده‌ها قانون و عمل‌کرد دیگر دولت ایران باعث این وضعیت در حال حاضر شده است. واقعیت این‌ها است، واقعیت همین‌جا است. همین‌جایی که مقصر هست. اگر اعتراضی هست به مقصرش باید گفت. مقصری که بخش اعظم قصورها را به گردن دارد و با اشتباهات‌تش جان انسان را به بازی گرفته است.

مدیار

Leave a Reply

  • اشتراک
  • آخرین نوشته‌ها
  • نظرات
  • برچسب‌ها

از گذشته

حلقه دوستان

روزانه

My Twitter