بهزاد مهرانی روزنامه‌نگار و وبلاگ‌نویس را به زندان رجایی‌شهر منتقل کرده‌اند. آن‌ها که بهزاد را می‌شناسند می‌دانند از اهل کتاب است و از اهالی اندیشه. در واقع اگر بخواهیم مصداق عینی یک زندانی سیاسی را که به خاطر عقیده در زندان است را نشان دهیم باید از بهزاد مهرانی نام ببریم.

بهزاد جزو نوشتن و خواندن و خواندن و خواندن کاری انجام نمی‌دهد. هیچ فعالیت عملی ندارد و عضو هیچ دسته و گروهی نیست. در هیچ جلسه‌یی شرکت نمی‌کند. مردی است به غایت دوست داشتنی و دوستی است در نهایت مهربانی.

با این اوصاف کوتاه در مورد بهزاد مهرانی که خود نشان از بزرگی او دارد، حال این سوال پیش می‌آید که چه‌طور و چه‌گونه و به چه دلیلی بهزاد مهرانی در زندان است و آن هم در زندان رجایی‌شهر که محل نگهداری مجرمان خطرناک و بزهکاران و قاتلان است. وقتی یک مرد اندیشه و قلم هم‌چون بهزاد در زندان است چه‌گونه و چه‌طور می‌شود از آزادی بیان در این سرزمین صحبت کرد؟

این ماه‌ها بازداشت  و زندان و محاکمه زیاد داشته‌ایم برای روزنامه‌نگاران و وبلاگ‌نویسان و اندیش‌مندان. اما بازداشت کسانی هم‌چون بهزاد مهرانی و نصور نقی‌پور که تنها یک وبلاگ‌نویس فرهنگی است چه‌گونه قابل توجیه است؟ دایره بازداشت و بگیر و ببند آن‌قدر وسیع و افسار گسیخته شده که چون اینانی باید در زندان به سر ببرند.

• بالاخره و بعد از دو ماه آدم‌ربایی علیرضا و سورنا از زندان تماس گرفتند

مدیار

۳۱۰ روز…

تابستان ۱۳۸۴ تمام شد، روزهای بلند و پر افت و خیزی برای‌ام داشت. نمی‌دانم که از تابستان ۱۳۸۴ چه‌گونه یاد می‌کنم؛ شاید به عنوان بدترین تابستان عمرم که در آن همواره با دست‌بند  و پابند به دادگاه‌ها برده می‌شدم و پشت سر هم در دادگاه‌های مختلف بودم. شاید هم جزور خاطره‌های شیرین! هر چه بود گذشت از فردا مهر آغاز می‌شود. ماه من که متولد ماه مهرم. ماه مدرسه و دفتر و مداد و کتاب‌های مدرسه که بوی ماه مهر دارند. ماه نوستالوژی‌ها…

صبحی نشسته بودم در حال خواند کتاب بودم که صدای فریاد و نعره‌ی «حزب‌الله» و «الله اکبر» از کریدور زندان همراه با کوبیدن پاها روی زمین آمد. در سالن یک دفعه باز شد و «بند» منفجر شد. از ترس پریدم از اتاق بیرون. تازه فهمیدم که سربازهای زندان هستند که برای «بازرسی کردن» به بند آورده شده‌اند. البته بازرسی کردن که چه عرض کنم؛ به هم ریختن محل زنده‌گی زندانیان، چون به طرز خیلی جالبی هیچ چیزی که داشتنش خلاف باشد، پیدا نکردند! در بندی که مرکز عمده ی فروش «مواد مخدر» در زندان است، حتا یک گرم مواد پیدا نشد! چرا؟ خب به طور کامل مشخص است؛ هیچ‌زندانی‌یی به هیچ عنوان از این‌که قرار است امروز بازرسی شود، اطلاع نداشت، یا بهتر بگویم اطلاع نیافته بود! خودشان را مسخره کرده‌اند؛ اول خبر می‌دهند، بعد می‌ریزند داخل سالن.

بعد از بازرسی رفتم دنبال کتابی که برای‌ام مادر به زندان آورده بود. نشد. برای نهمین روز یک جلد کتاب را نمی‌توانم داخل زندان بیاورم. به خدا اگر قرار بود «کراک و هروئین» بیاروم، یک ساعت هم طول نمی‌کشید. شاکی شدم و برگشتم بند. یک نامه‌ی تند و آتشین نوشتم برای روسای زندان و همین مسائل را نوشتم. نوشتم همه ی هنرتان در زندانبانی این است که به خلافکاران زندان خبر بدهید که برای بازرسی می‌آیید تا آن‌ها جنس‌های‌شان را پنهان کنند. بچه‌های «زیر هشت»  (نگه‌بانی) عصر برای‌ام خبر آوردند که رئیس و معاون بسیجی و خشن‌اش بدجوری عصبانی شده‌اند. شده‌اند که شده‌اند کتاب‌ام را بدهند.

با آرش حرف می‌زدم. حدود شش سال است که در زندان است. به جرم چاقوکشی. به گفته‌ی خودش ۱۰ سال حبس دارد. جز من با کسی در بند حرف نمی‌زند. به قول خودش عمری را این‌جا  هدر می دهد. ۲۵ سال دارد و کارهای همه را در بند انجام می‌دهد تا پولی به دست بیاورد.

بیش از ۹۵ درصد کسانی که این‌جا زندانی  هستند به حکمی محکوم شده‌اند که متانسب با جرم‌شان نیست، حال چه کم‌تر و چه بیش‌تر. فقط زندانیان سیاسی نیستند که مورد ظلم قرار می‌گیرند و حقوق‌بشر در موردشان نقض می‌شود. متهمانی که در این‌جا هستند به مراتب بیش‌تر مورد ظلم قرار می‌گیرند؛ چه در دوران بازداشت و بازجویی، چه در نحوه‌ی برگزاری دادگاه و صدور حکم و چه نحوه‌ی رفتاری که در زندان با آن‌ها می‌شود. تاسف‌آور است با بیش‌تر این‌ها رفتار انسانی و قانونی صورت نمی‌گیرد. با چه کسی می‌گیرد؟

با صادق تماس گرفتم. خبر از کاری که خانم دهقان همسر عبدالفتاح سلطانی، برای‌ام کرده داد. شوکه شدم. با وجودی که همسر خودش در زندان و سلول انفرادی است باز هم به فکر من بوده و چنین محبتی کرده است. امیدوارم عبدالفتاح سلطانی سریع‌تر آزاد شد و به کانون گرم خانوده‌ی گرامی و مهربان‌اش بازگردد.

سی‌ویکم شهریور ماه ۱۳۸۴ ـ زندان قزلحصار ـ واحد سه ـبند ۹ ـ اتاق سه

• ورق‌‌پاره‌های زندان؛ ملاقات

مدیار

در حال خواندن یک کتاب هستم به نام «نه زیستن، نه مرگ» که خاطرات «ایرج مصداقی» است از طول دوره‌ی زندان‌اش در دهه‌ی شصت. اطلاعات زیادی در کتاب است از شکنجه شدن‌های گوناگون زندانیان، تا اعتراف‌های زندانیان ریز و درشت، از کسانی که امروز یا در قدرت‌اند یا مغضوب قدرت. برای مثال خواندن  این‌که سردار ذوالقدر که این روزها با نوشتن نامه به امام زمان حسابی سر زبان‌ها افتاد آن روزها گذرش به اوین زیاد بوده، در نوع خوب جالب است. یا این‌که پسر جنتی یا محمدی گیلانی در زندان اوین بوده‌اند و…

این نوع چیزها انگار شده روزمره‌ی من. یا خواندن خبرهای زندان و شکنجه و یا نوشتن چنین چیزهایی. آن هم از صبح تا شام. کتاب هم که دست می‌گیرم این‌چنین شده است. کتاب را می‌خواندم، کتاب‌ها و مرجع‌هایی که به عنوان رفرنس نام برده شده را هم لیست کرده‌ام که بخوانم. آن‌ها را لیست که می‌کردم، به ذهن‌ام آمد که چه وقت می‌توانم کتاب‌هایی که دوست دارم را بخوانم. خیلی وقت است که کتاب‌های مورد علاقه را دست نگرفته‌ام. یک سال می گذرد که «جان شیفته» را از شیدا هدیه گرفته‌ام و هنوز نخوانده‌ام. دل‌ام برای کافکا خواندن هم خیلی تنگ شده و این‌که کتاب‌های   مربوط  به رشته‌ام را بخوانم…

یادم آمد که شش سال است که دانش‌جو هستم. آخرش هم نگذاشتند دانش‌گاه را تمام کنم. فکر کنم این دو ترم برای همیشه ماند و آخر از این دانش‌گاه فارغ التحصیل نشدم. سیزده چهارده ترم شهریه دانش‌گاه را دادم، اما فقط چهار پنج ترم حاضر بودم در دانش‌گاه. از این تعداد هم فقط دو ترم اول می‌شود گفت که کامل سر کلاس بودم. بقیه‌اش یک خطر در میان بود. عاشق رشته‌ام بودم و هستم (علوم ارتباطات ـروزنامه‌نگاری) نشد که نشد.

چند بار گفته‌ام باز هم می‌گویم: لعنت بر هرچه دیکتاتور که همه‌ی عمر و جوانی‌مان پای کامپیتر گذشت.

مدیار

• مجوز برخی از کتاب‌ها هنوز نیامده…
• برخی از کتاب‌ها اصلاحیه و حذف و سانسور دارند و باید درست‌شان کنیم…
• بدقولی چاپ خانه‌ها…
• بدقولی صحافی و نرساندن کتاب‌ها…
• فلان کتاب هنوز ویراستاری نشده و آن کتاب هنوز غلط‌گیری نشده…
• صفحه‌بندی هنوز ناقص است…
• کارنگ طرح جلدها چه شد؟ رنگ آن یکی خوب نیست… فونت‌اش درشت است…
• لیتوگرافی هنوز فیلم و زینک‌ها را تحویل نداده…
• دست‌گاه مشکل دارد و باید سرویس‌کار بیاید…
• سلفون جلدها…
• مترجم هنوز فصل آخر را نرسانده…
• و…….

“پس از آشوویتس دیگر بربرصفتی‌ست که کسی شعر بگوید”. زمانی که تئودور آدورنو فیلسوف و نویسنده‌ی آلمانی این جمله را می‌گفت شاید هیچ‌گاه فکر نمی‌کرد در جهان جنایت‌هایی بدتر از سوزاندن میلیون‌ها یهودی در کوره‌های آدم‌سوزی اتفاق افتد. کشتن یک میلیون انسان در عرض چند روز در رواندآ، نسل‌کشی وحشیانه در یوگوسلاوی، جنایت‌های ایدی امین آفریقایی و صدام حسین عراقی… هر کدام‌شان کافی بود تا فعل خنده بر لب‌ها اعراب ساکن بخورد و دیگر هیچ کس بربرصفتی از خود نشان ندهد. ولی بعد از آشوویتس و همه‌ی این‌ها و جز از این‌ها شعر سروده شد، قهقهه‌ی خنده سر داده شد و زنده‌گی ادامه یافت.